NIEUWSBRIEF MEI 2026

NIEUWSBRIEF ONDERSTEUNINGSTEAM LAAGDREMPELIGE STEUNPUNTEN

OVER DEZE NIEUWSBRIEF

Deze nieuwsbrief informeert je over de laatste ontwikkelingen rond laagdrempelige steunpunten en de activiteiten van het ondersteuningsteam laagdrempelige steunpunten (OLSP)*– van bijeenkomsten tot inspirerende voorbeelden en van actuele thema’s tot inhoudelijke verdieping.

In deze editie besteden we onder andere aandacht aan:

- Diverse ontwikkelingen rondom laagdrempelige steunpunten

- Een terugblik op de Q&A sessies met de inspirerende voorbeelden

- Recovery College Eindhoven, een aanspoelplek midden in de samenleving

*zie onderaan deze nieuwsbrief voor meer informatie over het ondersteuningsteam laagdrempelige steunpunten

ACTUEEL ALGEMEEN

HANDVATTEN REGIONALE WERKAGENDA AZWA

Laagdrempelige steunpunten zijn in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) opgenomen als basisfunctionaliteit (D5). Dit biedt gemeenten en regio’s de mogelijkheid om structureel te investeren in deze voorzieningen.

Eind april zijn handvatten gepubliceerd voor mandaatgemeenten, preferente zorgverzekeraars en de regiocoördinatoren om in samenspraak met de regionale partners te komen tot een werkagenda. Ook zijn gemeenten en zorgverzekeraars geïnformeerd over de bijbehorende AZWA-middelen voor gemeenten.

In de handvatten is ook een tijdlijn opgenomen met belangrijke momenten voor de verdere uitwerking van de basisfunctionaliteiten.

7E EDITIE VAN DE LEERGANG MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN GESTART

Sinds 2018 zijn inmiddels meer dan honderd ervaringsdeskundige initiatiefnemers, directeuren en coördinatoren van zelfregie en herstelinitiatieven opgeleid in de Leergang Maatschappelijk Ondernemen. Op 15 april is een nieuwe groep met 18 deelnemers uit het hele land met leergang gestart.

De leergang maakt net als voorgaande jaren deel uit van het programma Herstel Dichtbij van het Oranje Fonds en MIND en wordt georganiseerd door de Nederlandse Vereniging van Zelfregie en Herstel (NVZH). De huidige deelnemers komen uit de verschillende zelfregie en herstelinitiatieven (die deels meedoen aan het programma Herstel Dichtbij). De drijfveer om aan deze leergang deel te nemen loopt uiteen van 'ik wil zo goed mogelijk zelfregie en herstel faciliteren' via 'we willen ons losmaken van onze moederorganisatie' en 'mijn organisatie wil zich ontwikkelen naar een volwaardig ZHO' tot 'ik wil ervoor zorgen dat onze plek over 20 of 200 jaar nog bestaat'.

De lesdagen worden gefaciliteerd door directeuren van zelfregie en herstelorganisaties, die al vele jaren bestaan en die deel uit maken van de branchevereniging NVZH, en het Instituut voor Publieke Waarden. Het is halen en brengen, want er zit naast leergierigheid ook een hoop kennis en ervaring bij de deelnemers: leren van elkaar en de collectieve kennis uit het veld door de jaren heen staan centraal. Het gaat in deze leergang niet om het 'vak van zelfregie en herstel', deze vakkennis is bij de deelnemers al aanwezig. Hier gaat het om de ondernemersvaardigheden om de zelfregie en herstelorganisatie stevig en duurzaam neer te zetten en zoveel mogelijk impact te maken. De leergang loopt tot december dit jaar.

In 2027 zal deze leergang weer georganiseerd worden en zullen er wederom plekken voor deelnemers van buiten Herstel Dichtbij gereserveerd worden. Ben je geïnteresseerd? Neem contact op met Goof van Westing van de NVZH: goofvanwesting@nvzh.nl

PODCASTTIP: "GGZ EN SOCIAAL DOMEIN: SAMEN IN DE LEEFWERELD"

Hoe kunnen laagdrempelige steunpunten een verschil maken voor mensen die wachten op zorg? In de podcastserie van Movisie wordt in de aflevering Wachttijdoverbrugging hier aandacht aan besteed, met een inspirerende uitzending over wachttijdoverbrugging bij Ixta Noa, een laagdrempelig steunpunt.

In deze aflevering kom je meer te weten over hoe Ixta Noa mensen ondersteunt tijdens wachtlijsten in de ggz. Door laagdrempelige, toegankelijke en herstelgerichte activiteiten te bieden, zorgt Ixta Noa ervoor dat mensen niet in een vacuüm belanden, maar juist herkenning, verbinding en praktische tools vinden om verder te komen. Een mooi voorbeeld van hoe laagdrempelige steunpunten de kracht van de leefwereld benutten en samenwerken met het sociaal domein en de ggz.

Luister naar de podcast en ontdek hoe Ixta Noa een brug slaat tussen wachten en herstel.

ACTUEEL VANUIT HET ONDERSTEUNINGSPROGRAMMA

VERVOLG BIJEENKOMST REGIONALE PROJECTLEIDERS

Tijdens de eerste bijeenkomst met regionale projectleiders, op 10 maart jl, kwamen een aantal relevante vraagstukken naar voren die we in vervolgbijeenkomsten willen agenderen. Dinsdag 2 juni zal er een online bijeenkomst zijn over het thema Monitoring en verantwoording en donderdag 25 juni staat het thema Ervaringsdeskundigheid centraal.

Deze bijeenkomst is bedoeld voor regionale projectleiders, programmamanagers, coördinatoren en adviseurs die betrokken zijn bij laagdrempelige steunpunten (evt als onderdeel van een grotere opgave).

Zie voor het programma en deelname de agenda verderop in de nieuwsbrief.

BIJEENKOMST LAAGDREMPELIGE STEUNPUNTEN ZUID LIMBURG

Phillippe Delespaul heeft een presentatie gegeven over de cruciale plek van laagdrempelige steunpunten in het ecosysteem voor mentale gezondheid, Suzanne Koperberg heeft het transformatieplan, en het spoor ‘Jouw ervaring als kracht’ hierin, toegelicht en de drie hierboven genoemde laagdrempelige steunpunten hebben zich aan de regio voorgesteld en gepresenteerd. Goof van Westing van de Nederlandse Vereniging voor Zelfregie en Herstel heeft vervolgens het gesprek met het publiek begeleid. Er was een mooie opkomst met vooral beleidsmedewerkers van gemeenten uit de hele regio. Ook andere stakeholders zoals de ggz en de ggd waren vertegenwoordigd. De bijeenkomst vond plaats op de sfeervolle en inspirerende locatie van Out of the Box TV in Sittard.

WORKSHOP OVER HET METEN VAN IMPACT VAN LAAGDREMPELIGE STEUNPUNTEN

Op de bijeenkomt van het Waardenetwerk volwaardig burgerschap van de Nederlandse ggz heeft het Ondersteuningsteam laagdrempelige steunpunten een workshop over de (on)mogelijkheden van het meten van de impact van laagdrempelige steunpunten. Hoe bewijs je de waarde van een plek waar mensen tot rust komen, weer durven dromen en elkaar herkennen? Dat is de uitdaging waar laagdrempelige steunpunten, zoals herstelacademies, zelfregie- en herstelinitiatieven mee worstelen. Zonder meetbare resultaten geen structurele financiering, maar hoe vang je herstel in cijfertjes? Deze workshop hebben wij gegeven samen met Marloes van Wezel, werkzaam bij het Trimbos-instituut en Tilburg University en Sonja Visser van de Nederlandse Vereniging voor Zelfregie en Herstel (NVZH). Lees hier het verslag van de bijeenkomst.

IN DE SCHIJNWERPERS

Q&A BIJEENKOMSTEN SAMENWERKING RONDOM LAAGDREMPELIGE STEUNPUNTEN

“Wat helpt om de verbinding tussen GGZ, gemeenten en initiatiefnemers op gang te brengen?”
“Waar begin je als samenwerking nog niet vanzelf ontstaat?”
“Hoe werk je samen met gemeenten als herstel zich niet laat vangen in cijfers?”

Deze en andere vragen stonden centraal tijdens de Q&A-bijeenkomsten die we afgelopen maand organiseerden. Tijdens deze bijeenkomsten stonden de inspirerende voorbeelden centraal die we de afgelopen periode in de nieuwsbrief uitlichtten. Allemaal laten ze zien hoe verschillende partijen samenwerken aan de totstandkoming van laagdrempelige steunpunten. De bijeenkomsten boden deelnemers de kans om betrokkenen bij deze voorbeelden uitgebreid te bevragen en ervaringen uit te wisselen.

Wat opviel: vruchtbare samenwerkingen beginnen vaak klein. Vanuit bevlogen professionals, ervaringsdeskundigen en beleidsmedewerkers ontstaan initiatieven die stap voor stap uitgroeien tot een netwerk waarin organisaties elkaar vanuit hun eigen expertise aanvullen. Wat daarvoor nodig is? Een open blik op elkaars perspectief, investeren in de relatie – soms gewoon met een (virtueel) kopje koffie – en het gezamenlijke doel voor ogen houden: het beste doen voor de inwoner.

In die samenwerking komen al snel concrete vraagstukken naar voren: wat pak je samen op, hoe sluit je aan bij wat er al is en wat organiseer je lokaal? Tegelijkertijd speelt de vraag hoe je de waarde van deze voorzieningen zichtbaar maakt. Gemeenten vragen om inzicht en verantwoording, terwijl herstel zich niet eenvoudig laat vangen in cijfers. De combinatie van bereik, verhalen en ervaringen helpt om dat gesprek te voeren en de impact beter te duiden.

Het allerbelangrijkste? Blijf voor ogen houden voor wie je het doet: de inwoner. Uiteindelijk draait het om hoe diegene het aanbod ervaart: laagdrempelig, zonder verplichtingen en met ruimte om in eigen tempo stappen te zetten.

De inspirerende voorbeelden zijn te vinden op onze website:

INSPIREREND VOORBEELD: RECOVERY COLLEGE EINDHOVEN, EEN AANSPOELPLEK MIDDEN IN DE SAMENLEVING

Recovery College Eindhoven (RCE) is een laagdrempelige herstelcommunity waar iedereen welkom is om te werken aan herstel. Vanuit de missie dat iedereen dichtbij aan herstel kan werken biedt RCE door heel Eindhoven gratis en laagdrempelige herstelactiviteiten, waarbij herstel plaatsvindt in de ontmoeting met anderen. Door ervaringen te delen, ontstaat (h)erkenning, steun en hoop. Met opgeleide ervaringsdeskundigen creëren ze een veilige leeromgeving om te werken aan herstel.

Effectonderzoek
En dat doen ze met groot succes. In 5 jaar tijd is RCE uitgegroeid tot een herstelcommunity met jaarlijks ruim 12.000 deelnames aan hun activiteiten. Maar de impact zit vooral bij de mensen die deelnemen. De afgelopen twee jaar heeft RCE dit ook kunnen aantonen door effectonderzoek te laten doen door XpertiseZorg.

Voor deelnemers zelf betekent RCE een fundamentele verandering in kwaliteit van leven:

- Herkenning en erkenning: Deelnemers voelen zich gezien en gehoord in een omgeving zonder oordeel. Een deelnemer: "Ik ben niet de enige".

- Zelfbeeld en zelfinzicht: Deelnemers ontwikkelen meer zelfvertrouwen en zelfinzicht. Zo zegt een deelnemer: "Ik kan triggers beter herkennen" en "Ik weet duidelijker wat ik niet wil".

- Nieuwe blik op de toekomst: RCE helpt deelnemers om perspectief te herwinnen. Een deelnemer: "Dat ik kan inzien dat ik het kan en mezelf minder onderschat".

- Structuur en veiligheid: Voor velen is RCE een anker in moeilijke tijden. Een deelnemer: "Ik kom de deur weer uit".

Uit het onderzoek blijkt ook dat elke euro geïnvesteerd in RCE bijna drie euro aan maatschappelijke baten oplevert. Zo draagt RCE bij aan:

- Meer participatie: 30 deelnemers vonden betaald werk, 70 doen vrijwilligerswerk en 18 startten een opleiding.

- Minder beroep op GGZ: 30 voorheen zorgmijdende deelnemers staan nu open voor behandeling, en 24 deelnemers hadden geen GGZ-behandeling meer nodig dankzij RCE.

- Veiligheid en stabiliteit: RCE voorkomt crisisopnames en biedt een veilige basis voor mensen die te maken hebben (gehad) met huiselijk geweld of andere onveilige situaties.

DE AGENDA

Dinsdag 2 juni 9.00 - 10.30 uur: Bijeenkomst voor regionale projectleiders laagdrempelige steunpunten met het thema Monitoring en verantwoording.

Deze bijeenkomst is bedoeld voor regionale projectleiders, programmamanagers, coördinatoren en adviseurs die betrokken zijn bij laagdrempelige steunpunten (evt als onderdeel van een grotere opgave). Meld je aan via dit formulier, dan sturen we je een uitnodiging met Teams link via outlook.

Woensdag 10 juni 12.00 - 13.00 uur: Online inloopspreekuur voor iedereen met vragen of om te sparren over laagdrempelige steunpunten. Het online spreekuur houden we maandelijks (tweede woensdag van de maand) en iedereen die dat wil kan hierbij aansluiten.

Zie deelnamelink op onze website Agenda – Loket Laagdrempelige Steunpunten

Donderdag 25 juni 12.00 - 13.30 uur: Bijeenkomst voor regionale projectleiders laagdrempelige steunpunten met het thema Ervaringsdeskundigheid.

Deze bijeenkomst is bedoeld voor regionale projectleiders, programmamanagers, coördinatoren en adviseurs die betrokken zijn bij laagdrempelige steunpunten (evt als onderdeel van een grotere opgave).

Meld je aan via Themabijeenkomst regionale projectleiders laagdrempelige steunpunten - Formulier invullen dit formulier, dan sturen we je een uitnodiging met Teams link via outlook.  

Elke werkdag is het ondersteuningsteam bereikbaar voor vragen en signalen rondom laagdrempelige steunpunten. Antwoorden op vragen als “Ik ben van de gemeente/ggz/welzijnsorganisatie… en wil een steunpunt in mijn gemeente mogelijk maken. Hoe pak ik dat aan?” kun je ook op de Vraag & Antwoord-pagina van onze website vinden.

Mail: info@loketlaagdrempeligesteunpunten.nl
Telefoon: 088 002 3400

WIE ZIJN WIJ?

Het ondersteuningsprogramma wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS en de IZA-werkgroep Laagdrempelige Steunpunten. Het ondersteuningsteam bestaat uit adviseurs met ervaring op het gebied van herstel, ervaringsdeskundigheid, training, (actie)onderzoek en beleid. Het team is een samenwerking van MIND, Significant en Pluut & Partners. We ondersteunen regio’s bij het realiseren van een landelijk dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten. We hebben onder andere een loket ingericht waar je terecht kan voor vragen: Loket Laagdrempelige Steunpunten

MEER WETEN OF MEEDOEN?

Bezoek www.loketlaagdrempeligesteunpunten.nl voor meer informatie, praktijkvoorbeelden en om je aan te melden voor de nieuwsbrief. 

Neem contact met ons op voor vragen of om signalen over laagdrempelige steunpunten uit jouw regio met ons te delen via info@loketlaagdrempeligesteunpunten.nl of 088 002 3400.

Volg ons via de kanalen van MIND, Significant Public en Pluut & Partners voor updates en inspiratie.

SAMEN BOUWEN WE VERDER AAN EEN STEVIG NETWERK VAN LAAGDREMPELIGE STEUNPUNTEN!