|
NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2025 |
|
|
|
NIEUWSBRIEF ONDERSTEUNINGSTEAM LAAGDREMPELIGE STEUNPUNTEN |
|
|
|
|
OVER DEZE NIEUWSBRIEF |
|
Deze nieuwsbrief informeert je over de laatste ontwikkelingen rond laagdrempelige steunpunten en de activiteiten van het ondersteuningsteam laagdrempelige steunpunten (OLSP)*– van bijeenkomsten tot inspirerende voorbeelden en van actuele thema’s tot inhoudelijke verdieping.
In deze vijfde editie besteden we aandacht aan:
– ZiN-rapport over de waarde en inbedding van de zelfregie- en herstelbeweging
– Verdieping op de 10 kenmerken; Ervaringsdeskundigen in de lead – de kracht van collectieve ervaringskennis
– Een inspirerend voorbeeld over de samenwerking tussen een laagdrempelig steunpunt en huisartsenzorg
*zie onderaan deze nieuwsbrief voor meer informatie over het ondersteuningsteam laagdrempelige steunpunten
NB de volgende nieuwsbrief verschijnt in januari! |
|
|
|
|
|
|
ZIN-RAPPORT ONDERSTREEPT: INVESTEER IN WAT AL WERKT |
|
In oktober presenteerden het Zorginstituut Nederland, het Instituut voor Publieke Waarde en de Nederlandse Vereniging voor Zelfregie en Herstel het rapport “De waarde en inbedding van de zelfregie- en herstelbeweging”. Het onderzoek laat zien wat veel gemeenten, regio’s en initiatiefnemers al langer weten: zelfregie- en herstelinitiatieven leveren aantoonbare waarde op voor mentale gezondheid én voor de veerkracht van gemeenschappen.
Het rapport benadrukt dat deze initiatieven laagdrempelig, collectief en door-en-voor mensen werken, precies de principes die ook in de 10 kenmerken van laagdrempelige steunpunten centraal staan. Tegelijkertijd maakt het onderzoek duidelijk hoe kwetsbaar deze plekken zijn door niet-structurele en versnipperde financiering:
“Het gevolg is dat organisaties, ondanks alle goede bedoelingen en betrokkenheid, vaak tijdelijk gefinancierd worden en in de praktijk klem komen te zitten tussen IZA-tafels, Regioplannen, wethouders sociaal domein die in de sociale basis willen investeren (of juist niet), een heleboel enthousiasme, maar weinig toekomstperspectief.”
(ZiN-rapport, p. 2)
Ook benadrukt het rapport dat deze beweging nu al doet waar het systeem naar streeft:
“Vanuit het IPW constateren we dat ZHO’s in potentie de verandering voorleven waar de zorgsector aan IZA-tafels en gemeenten in de transformatie sociaal domein naar streven. Dat constateren we samen met gemeenten waar ZHO’s actief zijn, maar ook aan de IZA-tafels waar ZHO’s in participeren of die ze voorzitten.”
(ZiN-rapport, p. 3)
Het pleidooi is helder: investeer duurzaam in wat er al is, en zorg voor een stevige inbedding van zelfregie en herstel in wet- en regelgeving, financiering en governance. Daarmee sluiten de bevindingen nauw aan bij de aanbeveling uit de handvatten van de IZA werkgroep laagdrempelige steunpunten om bestaande laagdrempelige steunpunten te borgen en te versterken. |
| Het volledige rapport |
|
|
|
|
IN DE SCHIJNWERPERS |
|
INSPIRERENDE VOORBEELD: HERSTELTALENT & DE HUISARTSENCONNECTIE ZEELAND |
|
In Zeeland laten laagdrempelig steunpunt HerstelTalent en de Huisartsenconnectie zien wat er gebeurt wanneer ervaringsdeskundigheid en huisartsenzorg elkaar écht weten te vinden. Wat begon met nieuwsgierigheid, groeide uit tot een structurele samenwerking waarin POH-GGZ, huisartsen en ervaringsdeskundigen elkaar versterken.
“Wij zagen vooral mensen die in de spreekkamer steeds terugkwamen. We wisten: ze hebben iets anders nodig. Maar wat precies? Toen kwamen jullie in beeld.”
Lobke Bron, Huisartsenconnection Zeeland
Door de samenwerking ontstond ruimte om ervaringskennis in te zetten op een manier die huisartsen en hun teams direct ondersteunt, met impact voor inwoners én professionals.
“Het begint niet met beleid of visie, maar met nieuwsgierigheid, vertrouwen en gewoon beginnen.”
Klazine Tuinier, directeur HerstelTalent |
|
|
|
De volledige uitwerking van dit inspirerende voorbeeld is te lezen op onze website: met praktijkvoorbeelden, tips en inzichten uit de samenwerking. Een aanrader voor iedereen die in of met de eerste lijn werkt of die een samenwerking tussen een laagdrempelig steunpunt en huisartsenzorg wil opzetten of verbeteren. |
| De volledige uitwerking |
|
|
|
|
VERDIEPING OP 10 KENMERKEN |
|
ERVARINGSDESKUNDIGEN IN DE LEAD – DE KRACHT VAN COLLECTIEVE ERVARINGSKENNIS |
|
Een van de kernprincipes van laagdrempelige steunpunten zoals zelfregie en herstelcentra is dat ervaringsdeskundigen en/of ervaringswerkers een leidende rol hebben. Niet als aanvulling op een multidisciplinair team, maar als fundament. Deze steunpunten zijn ontstaan vanuit ervaring, niet vanuit beleid, en dat zie je terug in de manier waarop mensen er welkom zijn, leren en elkaar versterken.
Wat verstaan we onder collectieve ervaringskennis?
Ervaringskennis gaat verder dan een persoonlijk verhaal. Het ontstaat wanneer mensen hun ervaringen met ontwrichting, herstel, stigma en hoop met elkaar delen, en daar samen betekenis aan geven. Die gedeelde kennis groeit en vormt uiteindelijk collectieve ervaringskennis:
– herkenbare patronen in herstelprocessen
– inzicht in wat helpt (én niet helpt)
– een scherp beeld van wat nodig is in de praktijk
– een vorm van wijsheid die niet in handboeken staat
Waarom ervaringsdeskundigen in de lead?
Ervaringsdeskundigen weten hoe je ervaringskennis inzet om anderen in hun herstel te ondersteunen, door middel van peer-support. Zij weten als geen ander wat het betekent om met kwetsbaarheid, veerkracht en herstel te leven. Dat brengt drie grote voordelen met zich mee |
|
|
-
Herkenning & veiligheid: Bezoekers voelen zich direct gezien en begrepen, één blik is daarbij soms al voldoende. Dat maakt steunpunten toegankelijk voor groepen die elders afhaken of zich niet thuis voelen.
-
Herstel als wederkerig proces: Ervaringsdeskundigen werken niet voor maar met bezoekers. Dat zorgt voor gelijkwaardigheid en maakt herstel tot een gezamenlijk proces. Werken in een LSP draagt bij aan het eigen herstel.
-
Aansluiting bij wat écht nodig is: Organisaties met ervaringsdeskundigen in de lead ontwikkelen activiteiten en zelfhulpmethoden die aansluiten op de leefwereld van mensen, niet op formulieren of formats.
|
|
|
|
Hoe ziet dit eruit in de praktijk?
In laagdrempelige steunpunten zie je dat terug in bijvoorbeeld:
- trainingen die door ervaringsdeskundigen worden ontworpen en gegeven
- ruimte en activiteiten voor bezoekers en deelnemers om hun ervaringskennis te ontwikkelen tot deskundigheid (de ‘groeivijver’)
- een organisatiecultuur waarin gelijkwaardigheid in de hele praktijk doorwerkt
- ruimte om te experimenteren, te proberen en bij te leren
- een bestuur of team waarin ervaringskennis het uitgangspunt is
Reflectievragen voor jouw organisatie
- Zijn ervaringsdeskundigen écht leidend in koers, besluitvorming en aanbod?
- Hoe benutten we de ervaringskennis van bezoekers en vrijwilligers?
- Hoe zorgen we dat de mensen hun ervaringskennis en -deskundigheid kunnen blijven ontwikkelen? |
|
|
|
|
DE AGENDA |
|
27 november 2025 12.30 - 14.00 uur: Webinar voor beleidsmedewerkers sociaal domein. De NVZH organiseert samen met het Oranje Fonds en MIND een webinar speciaal voor beleidsmedewerkers sociaal domein en andere geïnteresseerden. Ontdek hoe zelfregie en herstelorganisaties werken, wat hen uniek maakt en hoe jouw gemeente kan profiteren van deze waardevolle samenwerking. Tijdens het webinar maken deelnemers kennis met wat zelfregie en herstelorganisaties precies zijn, hoe zij zich onderscheiden van andere voorzieningen en hoe gemeenten hierbij kunnen aansluiten. Ook worden praktijkvoorbeelden gedeeld en is er ruimte voor vragen en uitwisseling.
Het webinar is op 27 november van 12.30 -14.00 uur te volgen via www.outoftheboxtv.nl en kan daarna ook teruggekeken worden. |
|
|
|
10 december 2025 12-13 uur: Online inloopspreekuur voor iedereen met vragen of om te sparren over laagdrempelige steunpunten. Vorige keer was een van de vragen van deelnemers bijvoorbeeld hoe om te gaan met vrijwilligers met een mentale kwetsbaarheid en de continuïteit van activiteiten. Een ander vraagstuk betrof samenwerking versus concurrentie van verschillende steunpunten in één regio. Dat levert mooie gesprekken op en brengt de deelnemers een stap verder. Het online spreekuur houden we maandelijks en iedereen die dat wil kan hierbij aansluiten. |
| Deelnemen meeting |
| Zet in de agenda |
|
|
|
Elke werkdag is het ondersteuningsteam bereikbaar voor vragen en signalen rondom laagdrempelige steunpunten. Antwoorden op vragen als “Ik ben van de gemeente/ggz/welzijnsorganisatie… en wil een steunpunt in mijn gemeente mogelijk maken. Hoe pak ik dat aan?” kun je ook op de Vraag & Antwoord-pagina van onze website vinden.
Mail: info@loketlaagdrempeligesteunpunten.nl
Telefoon: 088 002 3400
|
|
|
|
|
WIE ZIJN WIJ? |
|
Het ondersteuningsprogramma wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS en de IZA-werkgroep Laagdrempelige Steunpunten. Het ondersteuningsteam bestaat uit adviseurs met ervaring op het gebied van herstel, ervaringsdeskundigheid, training, (actie)onderzoek en beleid. Het team is een samenwerking van MIND, Significant en Pluut & Partners. We ondersteunen regio’s bij het realiseren van een landelijk dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten. We hebben onder andere een loket ingericht waar je terecht kan voor vragen: Loket Laagdrempelige Steunpunten |
 |
|
|
|
|
